เหตุใดการพัฒนาอุตสาหกรรมถึงสำคัญมากกว่าเดิม


Posted 10 Sep 2021 14:02 | 348 views

การผลิตเป็นกุญแจสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจ และเป็นรากฐานของการพัฒนาที่ครอบคลุมและยั่งยืน

เหตุใดการพัฒนาอุตสาหกรรมจึงมีความสำคัญมากกว่าที่เคย

อุตสาหกรรม (Industrial) เป็นการผลิตสิ่งของหรือจัดให้มีบริการที่ใช้ทุนและแรงงาน อีกทั้งเป็นแหล่งรวมของเทคโนโลยีและการสรรค์สร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ เป็นสถานที่สร้างงาน พัฒนาทักษะฝีมือให้กับผู้คนที่เป็นผู้ใช้แรงงาน เป็นแหล่งที่ก่อให้เกิดรายได้และส่งผลที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศ

สนามบินนานาชาติ Jewel Changi ของสิงคโปร์ (ภาพ: Joe Greenผ่าน Unsplash)
ที่มาภาพ : Industrial Analytics Platform

          การส่งเสริมให้เกิดการยกระดับอุตสาหกรรมของประเทศจึงเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการพัฒนาประเทศ การกำหนดเขตพื้นที่แหล่งผลิต จัดไว้สำหรับอุตสาหกรรมต่าง ๆ เข้าไปอยู่รวมกันเป็นนิคมหรือสวนอุตสาหกรรม พัฒนาพื้นที่เมืองรองรับผู้ทำงานจะเป็นการเติมเต็มภาพรวมในการส่งเสริมการลงทุน เพิ่มความสามารถการแข่งขันทำให้เศรษฐกิจประเทศเติบโตในระยะยาว (ประชาชาติธุรกิต: เมืองอุตสาหกรรม แหล่งสร้างงาน สร้างคน สร้างประเทศ)


การเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรมไทย 

          เดิมประเทศไทยมีการพัฒนาอุตสาหกรรมในขอบเขตที่จำกัด อุตสาหกรรมที่สำคัญส่วนใหญ่เป็นการผลิตสินค้าหัตถกรรม และการแปรรูปสินค้าเกษตรอย่างง่ายๆ ในช่วงเวลาสิบกว่าปีหลังสงครามโลกครั้งที่สอง นโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมเน้นเรื่องการลงทุนโดยรัฐ มีการก่อตั้งรัฐวิสาหกิจเพื่อผลิตสินค้าอุตสาหกรรมหลายแห่ง สินค้าอุตสาหกรรมที่ผลิตโดยรัฐวิสาหกิจมีอยู่หลายอย่าง เช่น สิ่งทอ น้ำตาล กระดาษ การทอกระสอบ และประมาณปี 1960 ประเทศไทยเข้าสู่ยุคที่มีอุตสาหกรรมใหม่เกิดขึ้น และได้รับการลงทุนจากต่างประเทศในหลายอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า การประกอบรถยนต์และรถจักรยานยนต์ เคมีภัณฑ์ และสิ่งทอ เป็นต้น

          การพัฒนาอุตสาหกรรมในช่วง 10 ปีแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 1960 ถึง ค.ศ. 1969 เน้นกลยุทธ์การทดแทนการนำเข้า (import substitution) เป็นสำคัญ มีการผลิตสินค้าเพื่อทดแทนสินค้าที่ก่อนหน้านั้นมีการนำเข้ามาเพื่อจำหน่ายภายในประเทศ รวมทั้งสินค้าที่มีลักษณะเป็นการประกอบชิ้นส่วน เช่น การประกอบรถยนต์และเครื่องใช้ไฟฟ้า ต่อมาตั้งแต่ช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 3 (ค.ศ. 1972-1976) จึงมีการเริ่มส่งเสริมอุตสาหกรรมส่งออกมากขึ้น ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาอุตสาหกรรมส่งออกของไทย ก็มีอัตราการเจริญเติบโตที่สูงมากตลอดระยะเวลาหลายทศวรรษ      

          อย่างไรก็ดี การผลิตและการส่งออกในสินค้าอุตสาหกรรมในตลาดโลก นับวันจะมีการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น ประเทศต่างๆ รวมทั้งประเทศสังคมนิยมที่เคยเน้นตลาดในประเทศ เริ่มหันมาส่งเสริมการส่งออกและชักจูงการลงทุนจากต่างประเทศ ประเทศเหล่านี้บางประเทศ เช่น จีน เวียดนาม และอินเดีย มีทรัพยากรที่อุดมสมบูรณ์ และมีค่าจ้างแรงงานที่ต่ำกว่าไทย การส่งออกในสินค้าอุตสาหกรรมไทยจึงต้องประสบกับการแข่งขันมากขึ้น และสินค้าไทยที่เคยมีข้อได้เปรียบโดยเฉพาะสินค้าที่ต้องอาศัยทรัพยากรและแรงงานที่อาศัยเทคโนโลยีที่ไม่สลับซับซ้อนมากนัก เริ่มต้องสูญเสียส่วนแบ่งการตลาดให้แก่ประเทศอื่นๆ ไปบ้าง

สถานการณ์อุตสาหกรรมไทยในช่วง วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ

          ในทศวรรษ 1990 สถานการณ์เศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนแปลงไปมาก ประกอบกับการใช้จ่ายที่เกินตัวของภาครัฐและภาคเอกชนในช่วงที่เศรษฐกิจไทย ขยายตัวในอัตราสูงได้สร้างปัญหาทางเศรษฐกิจจนลุกลามไปสู่ วิกฤตการณ์ในเวลาต่อมา และหลังวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ หลายฝ่ายก็ตระหนักถึงปัญหาและจุดอ่อนของอุตสาหกรรมไทย และการลดน้อยลงในขีดความสามารถการแข่งขันของสินค้าไทยมากขึ้น และร่วมกันหาทางพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตในทุกๆดกลุ่มให้ดียิ่งขึ้น


 image by_https://kasikornresearch.com/SiteCollectionDocuments/analysis/business/industry/industry2021-900x450.jpg


การผลิตเป็นกุญแจสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจและเป็นรากฐานของการพัฒนาที่ครอบคลุมและยั่งยืน 

          หลังจากความนิยมด้านอุตสาหกรรมลดลงในช่วงทศวรรษ 1990 นโยบายอุตสาหกรรมก็กลับมาได้รับความสนใจจากทั่วโลกอีกครั้งในฐานะตัวขับเคลื่อนเป้าหมายทางเศรษฐกิจและสังคมในวงกว้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่มีรายได้ต่ำ ซึ่งอุตสาหกรรมยังคงเป็นตัวขับเคลื่อนที่สำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจ 

          การย้ายผู้คนออกจากเกษตรกรรมเพื่อยังชีพอย่างไม่เป็นทางการไปสู่งานการผลิตที่เป็นการช่วยเพิ่มผลผลิต ทำให้ภาคเกษตรกรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น และเพิ่มรายได้ของรัฐบาลผ่านการเก็บภาษี ซึ่งนับว่าภาคอุตสาหกรรมที่เจริญรุ่งเรืองมีความสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจที่ทันสมัยมากยิ่งขึ้น

          การระบาดใหญ่ของโควิด-19 ทำให้เศรษฐกิจโลกถดถอยลงลึกที่สุดนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรม ห่วงโซ่คุณค่า การค้า ตลาดแรงงาน การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และกระแสการโอนเงิน ผลกระทบของการแพร่ระบาดจำกัดความสามารถของเศรษฐกิจในการเพิ่มรายได้ที่แท้จริงในระยะยาว และสร้างภาระหนี้จำนวนมาก  หากสถานการณ์เลวร้ายนี้ลดลงแล้ว การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจจะกลายเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรก และอุตสาหกรรมที่ครอบคลุมและยั่งยืนจะมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างอนาคตที่ดีกว่า


นวัตกรรมและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีส่วนใหญ่มาจาก ภาคการผลิตที่เป็นแรงขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ มีหลักฐานชัดเจนว่าภาคการผลิตที่เฟื่องฟูเป็นกุญแจสำคัญในการเพิ่มผลผลิต

การผลิตมีข้อดีหลายประการ คือ 
ประการแรก การผลิตจำนวนมากทำให้เกิดการประหยัดต่อขนาด : ยิ่งผลิตมากเท่าใด ต้นทุนต่อหน่วยก็จะยิ่งต่ำลง และด้วยเหตุนี้การเพิ่มมูลค่าของผลผลิตต่ออินพุต 

ประการที่สอง การผลิตมีแนวโน้มที่จะมีความเชื่อมโยงที่แข็งแกร่งกับส่วนอื่นๆ ของเศรษฐกิจ ทำให้เกิด

  • ความต้องการทักษะ
  • ปัจจัยการผลิต
  • ส่วนประกอบการผลิต
  • การขนส่ง
  • การจัดเก็บ 

ซึ่งหมายความว่าการเติบโตในภาคการผลิตช่วยกระตุ้นการเติบโตผ่านชุดกิจกรรมที่กว้างขึ้น รวมถึงในภาคบริการ 
ประการที่สาม นวัตกรรมและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีส่วนใหญ่มาจากภาคการผลิต ซึ่งสามารถป้อนเข้าสู่ภาคเศรษฐกิจอื่น ๆ ทำให้มีประสิทธิผลมากขึ้นเช่นกัน


ผลลัพธ์ทางสังคมของอุตสาหกรรม

          นอกเหนือจากผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจโดยตรงแล้ว การผลิตยังมีประโยชน์ต่อผลลัพธ์ทางสังคมอีกด้วย เช่น ทักษะที่สูงขึ้นที่เรียกร้องจากงานด้านการผลิต ควรเพิ่มการมีส่วนร่วมในเรื่องการศึกษาและการฝึกอบรม เพื่อโอกาสทางเศรษฐกิจของคนรุ่นใหม่ในการศึกษาในระบบและนอกระบบ

          อาจยังกล่าวได้อีกว่าอุตสาหกรรมมีผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพร่างกายที่ไม่แข็งแรงต่อการปฎิบัติงาน อุตสาหกรรมยังค่อนข้างเกี่ยวข้องกับการเข้าถึงงานที่มีคุณค่า เนื่องจากงานการผลิตส่วนใหญ่อยู่ในภาคส่วนที่ซับซ้อนและเป็นทางการด้านกฎหมาย โดยมีข้อบังคับด้านความปลอดภัยในสถานที่ทำงานและการคุ้มครองทางสังคมด้วย


ความท้าทายด้านความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม

          การพัฒนาอุตสาหกรรมไม่จำเป็นต้องก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมเสมอไป เทคโนโลยีและกระบวนการใหม่ๆ สามารถทำให้การผลิตมีประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรมากขึ้น ที่แยกการเติบโตออกจากความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อมองไปข้างหน้า เทคโนโลยีและระบบใหม่ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่สี่จะแยกการปล่อยมลพิษออกจากอุตสาหกรรมมากขึ้น หากพวกเขาสามารถใช้ประโยชน์ได้ ความก้าวหน้าเหล่านี้จะสนับสนุนประเทศที่กำลังพัฒนา เนื่องจากพวกเขาแสวงหาผลประโยชน์มากมายจากการเติบโตทางเศรษฐกิจที่นำโดยการผลิต


ความสำคัญอย่างต่อเนื่องของการพัฒนาอุตสาหกรรม

รากฐานที่ก่อให้เกิดผลสำหรับการเติบโตทางเศรษฐกิจและความเจริญรุ่งเรืองของประเทศต่างๆ ด้วยการแผ่ขยายในเชิงบวกหลายๆด้านของชีวิต คือ

  • สนับสนุนความพยายามในการขจัดความยากจนและความหิวโหย
  • ส่งเสริมการศึกษาที่มีคุณภาพและสุขภาพที่ดี
  • ปรับปรุงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
  • ลดความเหลื่อมล้ำและส่งเสริมวัตถุประสงค์ด้านความยุติธรรมทางสังคมต่างๆ เป็นต้น
     

ภาคอุตสาหกรรมที่ประสบความสำเร็จจำเป็นต้องมีสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนในแง่ของโครงสร้างพื้นฐาน การเข้าถึงตลาด ทุนมนุษย์และความสามารถ และระบอบการกำกับดูแลที่เอื้ออำนวย

โดยหลี่หยง อธิบดีองค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO)


  ที่มาข้อมูล: 1. Industrial Analytics Platform

                      https://iap.unido.org/articles/why-industrial-development-matters-now-more-ever#fn-685-0

                  2. การเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรมไทย 
                    https://laymaneconomicsblog.wordpress.com/2016/09/16/143/

#Manufacturing #automation #industrial